* ( وَاصْطَنَعْتُكَ لِنَفْسِي ) * ، يعنى تو را براى خود برگزيدم و به الطاف مخصوص كردم و براى رسالت و نبوّت خود تخصيص كردم . و از وجوه افتعال ، يكى اتّخاذ الشّىء لخاصّ نفسه باشد ، كالاشتواء و الاختباز و الاطباخ ، يقال : شوى لغيره و اشتوى لنفسه ، و كذا الباقى ، يعنى تو را براى كار خاصّ خود آفريدم از اداى نبوّت و تحمّل رسالت . آنگه گفت : * ( اذْهَبْ أَنْتَ وَأَخُوكَ بِآياتِي ) * ، تو و برادرت به روى . * ( بِآياتِي ) * ، اى مع آياتي و بيّناتي و معجزاتي ، به آيات و بيّنات من و لا تنيا ، و سستى مكنى در ذكر و ياد - كرد ( 1 ) من ، يعنى آن كه ممكن باشد از جدّ و جهد به جاى آرى ، يقال : ونى ، يني ونيا ، و ونية اذا فتر ، قال العجّاج : فما ونى محمّد مذ ان غفر له الا له ما مضى و ما غبر * ( اذْهَبا إِلى فِرْعَوْنَ إِنَّه طَغى ) * ، بنزديك فرعون شويد كه او طاغى و باغى شده است . * ( فَقُولا لَه قَوْلًا لَيِّناً ) * ، او را سخن نرم گويى . * ( لَعَلَّه يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشى ) * ، تا باشد كه او تذكّر و انديشه كند يا بترسد ، اى على رجاء و طمع منكما ، براى آن كه ايشان ندانستند كه او ايمان نخواهد آورد . و « لعلّ » ترجّى و طمع را باشد ( 2 ) ، و قيل : عاملاه ( 3 ) من اللَّين و الرّفق معاملة راج ( 4 ) طامع في ايمانه و ان قطعتما على انّه لا يؤمن ، با او از رفق و از لين معاملهء آن كس كنى كه او طمع دارد به ايمان او . و اگر چه دانى كه ايمان نخواهد آوردن ، و اين هر دو وجه نيكوست . با او درشتى و بدخويى مكنى ، في قول ابن عبّاس . سدّى و عكرمه گفتند : با او خطاب نيكو كنى و گويى : يا ابا - العياش ( 5 ) و يا با الوليد . مقاتل گفت ، يعنى قوله : . . . هَلْ لَكَ إِلى أَنْ تَزَكَّى ، وَأَهْدِيَكَ إِلى رَبِّكَ فَتَخْشى ( 6 ) . اهل اشارت گفتند : با او سخن لطيف گوى كه او بر تو حقّ تربيت دارد و تو را پدرى كرده است ، حقّ خدمت دارد بر تو . گفتند ، خداى تعالى او را گفت : فرعون را بر ايمان وعده دهى برنايى كه با آن پيرى نباشد ، و بقاى

--> ( 1 ) . آج ، لب : كردن . ( 2 ) . آب ، آز : شايد . ( 3 ) . آج ، لب : علاما . ( 4 ) . آب : راجع . ( 5 ) . آج ، لب ، آز ، مش : ابا العباس . ( 6 ) . سورهء نازعات ( 79 ) آيهء 18 و 19 .